6 şubat depreminin üzerinden 3 yıl geçti ama ruhsal enkaz kalkmadı: Uzman isimden krtik uyarı
6 Şubat 2023’te Türkiye’yi yasa boğan ve "asrın felaketi" olarak nitelendirilen depremlerin üzerinden tam 3 yıl geçti. İstatistikler yıkılan binaları ve acı kayıpları rakamlarla ortaya koysa da, milyonlarca insanın ruhunda oluşan çatlakları ölçmek mümkün olmuyor. Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi’nden Klinik Psikolog Eslem Fulya Ekşi, depremin psikolojik etkilerinin fiziksel yıkımdan daha uzun sürebileceğini belirterek, travmanın 3. yılında kritik uyarılarda bulundu. Klinik Psikolog Eslem Fulya Ekşi DEPREMİN BİTMESİ PSİKOLOJİK YIKIMIN BİTTİĞİ ANLAMINA GELMİYOR Deprem, saniyeler süren fiziksel bir doğa olayı olsa da, insan zihnindeki artçıları yıllarca devam edebiliyor. Sürecin "psikolojik toparlanma" aşamasının en zorlu kısım olduğuna dikkat çeken Klinik Psikolog Eslem Fulya Ekşi, şu değerlendirmeyi yaptı: "Deprem, ani, kontrol edilemeyen ve yaşamı tehdit eden yapısı nedeniyle psikolojide en ağır 'travmatik yaşantı' türlerinden biridir. Yer sarsıntısı durduğunda birçok insan için asıl mücadele başlar. Korku, kaygı, çaresizlik ve belirsizlik hisleri, sadece deprem anına özgü değildir; bireyin duygu durumunu, düşünce biçimini ve davranışlarını uzun süre etkisi altına alabilir. Fiziksel hasarlar gözle görülürken, psikolojik etkiler fark edilmeden sinsi bir şekilde ilerleyebilir." Deprem bölgesinde yaşayan veya dolaylı travmaya maruz kalan kişilerde görülen tepkilerin "zayıflık" olarak algılanmaması gerektiğini vurgulayan Ekşi, bu belirtilerin beynin savunma mekanizması olduğunu belirtti. Uzmana göre, deprem sonrası sıkça görülen ve aslında "normal" kabul edilen durumlar şunlar: Sürekli Tetikte Olma Hali: En ufak seste irkilme ve tehlike beklentisi. Flashback (Yeniden Yaşama): Deprem anına dair görüntülerin istemsizce zihinde canlanması. Uyku Bozuklukları: Uykuya dalmada güçlük veya kabuslarla uyanma. Tekrarlama Korkusu: Zihinde sürekli dönüp duran "Ya tekrar olursa?" düşüncesi. Ekşi, "Sinir sistemi yaşanan olayı 'yüksek riskli' olarak kaydeder ve kişiyi korumak için alarm durumunda kalır. Bu tepkiler hastalık değil, anormal bir olaya verilen normal insani tepkilerdir" ifadelerini kullandı. "GÜÇLÜ GÖRÜNMEK İÇİN DUYGULARINIZI BASTIRMAYIN" Toplumumuzda sıkça duyulan "Güçlü olmalısın", "Hayat devam ediyor" gibi telkinlerin, travma sürecinde iyileşmeyi geciktirebileceği ortaya çıktı. Duyguların bastırılmasının bedensel hastalıklara ve öfke patlamalarına yol açabileceğini belirten Eslem Fulya Ekşi, iyileşmenin formülünü "paylaşmak" olarak açıkladı. Korkunun, üzüntünün ve belirsizliğin konuşulabilir olduğu ortamlarda zihnin alarm sisteminin yavaşladığını belirten Ekşi, duyguları ifade etmenin zayıflık değil, iyileşme sürecinin en önemli adımı olduğunu vurguladı. NE ZAMAN UZMAN DESTEĞİ ALINMALI? RİSKLİ BELİRTİLER LİSTESİ Peki, yaşadığımız korku ne zaman bir uzmana danışmayı gerektirir? Deprem sonrası psikolojik tepkilerin zamanla azalması beklenir; ancak bazı durumlarda bu süreç kronikleşebilir. Klinik Psikolog Eslem Fulya Ekşi, aşağıdaki belirtilerin görülmesi durumunda mutlaka profesyonel destek alınması gerektiğini belirtti: Belirtilerin birkaç haftayı aşmasına rağmen azalmaması, aksine şiddetlenmesi. Kişinin iş, okul veya aile gibi günlük yaşamsal fonksiyonlarına dönememesi. Uyku ve iştah sorunlarının sağlığı tehdit edecek boyuta ulaşması. Yaşam alanının giderek daralması ve kaçınma davranışlarının artması. Sosyal ilişkilerden tamamen geri çekilme ve izolasyon. Sürekli ve azalmayan bir tehdit algısı. Unutulmamalıdır ki; erken dönemde alınan psikolojik destek, travmanın kalıcı bir ruhsal bozukluğa dönüşmesini engelleyen en önemli koruyucu faktördür.
Siyasi gelişmeleri ele alan bu haber, klinik konularını kapsayan kamuoyu gündemini şekillendiren konulara odaklanıyor. Orta düzey güvenilirlik, okunabilirlik ve duygu; standart bir haber profili çiziyor. Ek olarak, bu haberin güvenilirlik puanı orta düzeyde düzeyde (54/100), 0 kaynak atfıyla destekleniyor. Sonuç olarak, bu haber orta düzeyde güvenilirlik, ihmal edilebilir dezenformasyon riski ve ihmal edilebilir propaganda profili taşıyor.
Politik gündemin nabzını tutan bu haber, üzerinden konularını kapsayan iktidar-muhalefet dengelerini yansıtıyor. Haber 0 farklı varlığa referans veriyor ve 0 kaynak atfı içeriyor; anahtar kelime yoğunluğu: 30. Değerlendirmemize göre, bu haberin güvenilirlik puanı orta düzeyde düzeyde (54/100), 0 kaynak atfıyla destekleniyor. Dilsel karmaşıklık açısından zor okunan bir metin; akademik seviye 10.6 olarak hesaplandı.
Ayrıca, dilbilgisi değerlendirmemiz mükemmel (80/100); genel yazım kalitesi tam olarak uyuyor. Değerlendirmemize göre, tüm metriklerde ortalama değerler; ne olumlu ne olumsuz yönde dikkat çekici bir özellik taşımıyor. Bunun yanı sıra, yanlılık analizi, içeriğin dengeli bir perspektif sunduğunu (0 puan) ortaya koyuyor. Bununla birlikte, eğitim değeri sınırlı (20/100); içerik yüzeysel bir bilgi yapısı sunuyor.
Nihai değerlendirmemiz: güvenilirlik orta düzeyde, dezenformasyon ihmal edilebilir, propaganda ihmal edilebilir düzeyde; içerik bu profilde okunmalıdır.