Besiciler süt fiyatlarına isyan etti: Eskiden 4 inek bir evi geçindiriyordu; şu an 10 tanesi geçindiremez
Gözde Tüzer Korkmaz [email protected] CHP Manisa Milletvekili Bekir Başevirgen, 22 lira 22 kuruş olarak açıklanan süt fiyatını Manisalı besicilerle konuştu. Süt fiyatlarına isyan eden besiciler işi bırakma noktasına geldiklerini belirtti. Yeni açıklanan fiyattan memnun olmayan üreticilerin birçoğu hayvancılığın yanında yevmiyeli bir işte de çalışarak ayakta kaldıklarını belirtirken, besiciliği bırakma noktasına geldiklerini de ifade etti. "Hayvanları satıp kredileri ödedik" 41 yaşında olduğunu ve babadan kalma besiciliği 30 senedir yaptığını ifade eden bir üretici, "Yem, saman, elektrik, veteriner masraflarını düşündüğümüzde bu rakam kurtarmıyor. Şu anda 22-23 tane hayvan vardı 6 tane kaldı, hayvanlarımı kestirdim. Kalanlarda gebe, doğurduklarında bunları da satacağım bitireceğim. Yem fiyatlarının düşmesi gerek düşmezse para kazanamayız. Süt 26-27 olursa ve yeme zam olmazsa ancak kazanabiliriz. 80 çuval yem alıyordum 65-70 bin lira para veriyordum. Bana kalan para 15-20 bin lira. İki tane çocuk okutuyorum nasıl geçineceğim? Köy yerinde ve evim olduğu halde. Sattık hayvanları kredilerimizi ödedik” dedi. Sütün şu anda 18 lira olduğunu, aracıların gelip sütü alıp gittiklerini, Ulusal Süt Konseyi'nin açıkladığı parayı görmediklerini ifade eden üretici; “Sütü vereceğiz, karşılığında yem alacağız. 41 yaşındayım, 30 senedir babadan kalma bu işi yapıyorum ama işte babadan kalanlar bu kadar. 3-4 sene öncesine kadar 30 başa yakın hayvanım vardı. Babadan kalan bu işi artık yapmayacağım bırakacağım. Yevmiyeye gidiyorum, yevmiyeyle karnımızı doyurmaya çalışıyoruz. En azından zarar etmeyeceğim. Süt konseyinin belirlediği parayı mart ayında alacağım ama o zaman gelmeden zamlı yem almaya başlayacağım. Biz eskiden inek doğurduğunda seviniyorduk, şimdi inek doğurduğunda üzülüyorum. Yem vermeden süt alamıyorum, yem pahalı olduğu için veremiyorum. Sütte para yapmıyor" diye belirtti. “Böyle giderse zaten bırakacağız” Açıklanan süt fiyatının masraflarını kurtarmadığını belirten bir diğer besici ise, "Maliyetler çok yüksek. Samandır, yemdir, veteriner masrafları, mazot... Hepsi çok yüksek. Şap hastalığı uzun zamandır sürüyor, bir türlü hakkından gelinemedi. Veteriner yılbaşında aradı ilaçlara, her şeye yüzde 30-40 zam var dedi. Yeme zaten her ay zam geliyor. Konseyin verdiği zamlı fiyatı mart ayında alırız o zamana kadar yem fiyatları alır başını gider. Süte zam geleceğine girdi fiyatları aşağıda olsa sütten biz her türlü para kazanırız. Ama şu 2-3 yılda özellikle süt fiyatlarını çok tabanda tutuyorlar. Tüccar özellikle şart koşuyor. 'Sütü alırsam benden yem alacaksın' diyor. Yoksa süt almıyor. Sağımlığı elimizden geldiğince azaltıyoruz. Böyle giderse zaten bırakacağız. Çünkü devamlı kendimizden gidiyor. Kendi gücümüzle ayakta duruyoruz” ifadelerini kullandı. "Önceden hayvan, kendisine, yavrusuna, bize de bakardı. şu an kendine zor bakıyor" Sütçü yemi verdiği için onun insafına kaldıklarına işaret eden üretici; “Nasıl olsa yemi benden alıyor diye fiyata ne yazarsa o. Cefasını biz çekiyoruz sefasını aracılar sürüyor. Önceden hayvan, kendisine de bakardı, yavrusuna da bakardı, bize de bakardı. Şu an kendine zor bakıyor. Maliyetler yerinde dursun, süt fiyatı da yerinde dursun. Biz ona da razıyız. Mecbur yatırım yapmak zorunda kalıyoruz ama karşılığında sütü kaça satacağımız, ne kazanacağımız, hiçbir şey belli değil. Özel sektörde çalışmasak, hayvanlara kaldık mı yandık" diye konuştu. "Eskiden 4 inek dahi bir evi geçindiriyordu, şu an 10 tanesi geçindiremez" Hayvan sayısının her geçen gün daha da azaldığına dikkat çeken bir diğer besici de şunları kaydetti: "Süte sene de bir sefer zam yapıyorlar 2 ayda bir zam yapıyorlar. Buradan kazandığımız yetmiyor gidip şoförlük yapıyoruz. Süt fiyatları firmaya bağlı, firma 'benim ihtiyacım yok diyerek 22 lira ama 17 liraya alacağım işine gelirse ver, işine gelmezse verme' diyebiliyor. Yem şartı koşuyor, 'yemi benden alacaksın, sütü almayız' diyorlar. Yemin fiyatı 500 liraysa, sütçü 530 liradan veriyor yemi, kendisi de üstüne fark koyuyor. Eskiden böyle değildi. İlk başladığımızda yemin çuvalı 33 liraydı, sütü 1 buçuk lirayı veriyorduk ama çok güzel para kazanıyorduk. Biz bir şekilde dayanıyoruz ama hayvanlarını kesime gönderen çok fazla kişi var. Ben çalışıyorum, ağabeyim su tesisatçısı, buraya da kendimiz bakıyoruz yine para kazanamıyoruz. 11-12 tane sağman ineğimiz vardı 6-7'ye düştü. Eskiden 4 inek dahi bir evi geçindiriyordu. Şu an 10 tane sağman da baksan bir evi zor geçindirir." "Bütün hayvanları satsam, çiftliği de satsam faize yatırsam daha iyi kazanırız" Süt zammından önce yem fiyatlarına yansıma olduğunu belirten bir diğer üretici de kendi mısır silajını kendileri ürettiği için bir nebze de olsa nefes alabildiklerini ifade etti. Yemleri peşin alanların asla para kazanamayacağını da sözlerine ekleyen besici, "Kendimiz ürettiğimiz için kafa kafaya çıkıyoruz. Bütün hayvanları satsam, çiftliği de satsam faize yatırsam daha iyi kazanırız. Biz genciz mücadele etmeye çalışıyoruz ama ne kadar gider bilmiyorum" dedi.
Eskiden konularını kapsayan Siyaset sahnesindeki son gelişmeleri aktaran bu haber, önemli politik mesajlar içeriyor. Kaynak altyapısı orta düzeyde güvenilirlik (50/100) işaret ediyor: 0 atıf, 0 kaynak. Ek olarak, genel profili itibariyle sıradan bir haber; belirgin güçlü veya zayıf yönü bulunmuyor. Bu haberin analitik profili: orta düzeyde güvenilirlik, ihmal edilebilir bilgi doğruluğu riski ve ihmal edilebilir propaganda etkisi.
Tanesi konularını kapsayan Siyaset sahnesindeki son gelişmeleri aktaran bu haber, önemli politik mesajlar içeriyor. Kaynak altyapısı orta düzeyde güvenilirlik (50/100) işaret ediyor: 0 atıf, 0 kaynak. Ayrıca, haber 0 farklı varlığa referans veriyor ve 0 kaynak atfı içeriyor; anahtar kelime yoğunluğu: 30. Öte yandan, okunabilirlik analizi, metnin zor okunan olduğunu gösteriyor (Flesch: 30, seviye: 12.9).
Ayrıca, tüm metriklerde ortalama değerler; ne olumlu ne olumsuz yönde dikkat çekici bir özellik taşımıyor. Bununla birlikte, metin analizi, haberin dengeli bir çerçevede yazıldığını gösteriyor (0 puan). Dikkat çekici şekilde, dilbilgisi değerlendirmemiz mükemmel (80/100); genel yazım kalitesi tam olarak uyuyor. Öte yandan, eğitim değeri sınırlı (20/100); içerik yüzeysel bir bilgi yapısı sunuyor.
Nihai değerlendirmemiz: güvenilirlik orta düzeyde, dezenformasyon ihmal edilebilir, propaganda ihmal edilebilir düzeyde; içerik bu profilde okunmalıdır.